Nachtbeleid

Wie in Nederland omhoog kijkt, zal op de meeste plekken bar weinig sterren zien. Wij zijn één van de meest lichtvervuilde landen ter wereld. Het is tijd om de nacht een plek te geven in beleid, want al dat kunstlicht heeft enorme gevolgen voor de gezondheid van mensen en dieren.

De gevolgen zijn ernstig: insectenpopulaties storten in, trekvogels verliezen hun oriëntatie, nachtdieren vinden geen voedsel en mensen kampen met slaapproblemen en gezondheidsklachten. Lichtvervuiling wordt inmiddels wereldwijd erkend als een belangrijke oorzaak van biodiversiteitsverlies.

Nederland loopt achter

Het probleem is niet alleen aan Nederland voorbehouden: elk jaar wordt de wereld zo’n 10 procent lichter en verdwijnt er dus nóg meer leefgebied van de vele soorten die floreren in de duisternis. Wel is het zo dat veel landen inmiddels ver op ons vooruitlopen als het gaat om regelgeving. Wij zijn op dit gebied veruit het slechtste jongetje van de klas. Verschillende Europese buren nemen lichtvervuiling veel serieuzer. Slovenië is koploper: sinds 2007 is daar een wet die overmatige nachtverlichting verbiedt. Lampen mogen alleen naar beneden gericht zijn, reclame- en sportveldverlichting zijn beperkt in tijd en intensiteit. Ook Frankrijk, Kroatië en Tsjechië zetten flinke stappen.

Foto: Johan van der Wielen

Donkerte verankeren in beleid

Daarom is er urgent beleid nodig. De Nacht van de Nacht werkt met pilotgebieden (de Veluwe, het Wadden- en IJsselmeergebied) om 25 tot 50 procent lichtreductie te realiseren. Dit is haalbaar, mits er politieke wil is om donkerte te verankeren in beleid. Denk aan gemeentelijke verordeningen, provinciale plannen en landelijke richtlijnen.

Voor gemeenten en provincies is dit niet alleen ecologisch belangrijk, maar ook economisch en sociaal. Donkerte versterkt rust-toerisme (met name in / rondom natuurgebieden), verhoogt leefkwaliteit, bespaart energie en geeft bewoners rust en herstel. Voor burgers is het een toegankelijke manier om met duurzaamheid aan de slag te gaan: eenvoudig, zichtbaar en met direct resultaat.

Dit doen we samen

Wij vragen beleidsmakers om donkertebeleid structureel op te nemen: door verlichtingsnormen vast te leggen, draagvlak te creëren via participatie en handvatten te gebruiken zoals de Handreiking Verdonkeren. De Handleiding Verdonkeren ontwikkelen wij samen met experts in 2026. Samen kunnen we Nederland weer donkerder maken – en daarmee bijdragen aan gezondheid, biodiversiteit en een leefbare toekomst.

Meer weten? Neem contact op:

Marjet Heins

Projectleider Nachtbeleid

06 53 93 05 53| E-mail| LinkedIn

ProjectenNachtbeleid