Het begint vaak met een set zonnepanelen. Als de kilowatts eenmaal binnenstromen, smaakt dat naar meer. Steeds meer Nederlanders willen onafhankelijker zijn van grote buitenlandse energieproducenten. Zo ontstaan overal lokale initiatieven om coöperatief duurzame energie op te wekken. Stroom als streekproduct.
“Ooit werden gas en licht geleverd door gemeentelijke bedrijven,” memoreert Volkert Vintges, directeur van de Gelderse Milieufederatie. “Later kreeg je provinciale producenten, toen bedrijven als Nuon en Essent, nu nog grotere buitenlandse energiegiganten. Die laatste stap veroorzaakte een omslag bij consumenten. En dankzij technische ontwikkelingen kunnen en willen mensen weer voor hun eigen energie zorgen.” De Natuuren Milieufederaties steunen die omslag, onder de voorlopige projectnaam Onze Energie. “We willen fungeren als een EHBO-post waar burgers, bedrijven en overheden kunnen aankloppen met problemen rond het opzetten van hun eigen energiebedrijfje. Qua techniek, financiën, vergunningen, communicatie, noem maar op.” Behalve hulppost moet Onze Energie ook een verdeelcentrum worden. “Van kennis. We willen bijeenkomsten en trainingen organiseren, waar lokale initiatieven van elkaar en van ons kunnen leren.” Bovendien kan Onze Energie als mediator optreden. Volkert Vintges: “Lobbyen in Den Haag voor het aanpassen van belemmerende regelgeving. Of woningcorporaties prikkelen om aan te haken.”
Voorwaarts
“Onafhankelijkheid en duurzaamheid zijn de belangrijkste motieven waaruit lokale initiatieven ontstaan,” bevestigt Carlien Hoedemaker-Bos, beleidsmedewerker Klimaat & Energie van de NMF Groningen. “En de prijsstijgingen natuurlijk. Daarnaast blijkt het leuk om samen met je buren energie op te wekken. Dat helpt de sociale cohesie.” De federaties van Friesland en Groningen hebben alle lokale initiatieven geïnventariseerd binnen hun gezamenlijke LvdO-project Lokale Energie Voorwaarts. “Sommige initiatieven zijn nog aan het verkennen, andere hebben hun businesscase al klaar. Wij gaan ze bij elkaar brengen, zodat ze van elkaars expertise gebruik maken. Dat moet uitmonden in een website en een handboek voor iedereen die zelf aan de slag wil gaan. En die kennis is ook bruikbaar voor Onze Energie.” Een mooi voorbeeld is energiecoöperatie Grunneger Power, in Groningen-stad en Haren. “Die hebben al 900 leden, die hebben al zonnepanelen, die bereiden zich voor op de stap naar de markt.”
Paar honderd lokale energie iniatieven
Landelijk zijn er een paar honderd energie initiatieven geteld, aldus Volkert Vintges. Die vormen de basis voor Onze Energie. “Het toekomstbeeld? Een lappendeken aan lokale energiecoöperaties. Met een paar grote centrales - liefst gestookt op biogas - voor de balans op het stroomnet. Vergelijk het met internet. Mensen nemen niet alleen informatie af, ze leveren die ook. Ze zijn consument en producent tegelijk. Dat kan ook met energie.”
Wat willen we?
In twee jaar minimaal tien lokale duurzame-energie-iniatieven op de rails zetten
Wat doen we?
Fungeren als de aanjager, vraagbaak, coordinator en lobbyist
Onze Energie wordt mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van het nieuwe lokale energiedienstenbedrijf Qurrent en de Nationale Postcode Loterij.