Kasteelheren wisten het al in de Middeleeuwen: het is wel mooi wonen, maar je stookt je wezenloos. Ook in deze eeuw vliegen er heel wat euro’s door de schoorsteen van monumentale panden. Toch is er qua energiebesparing veel meer mogelijk dan veel eigenaren denken. “En zónder de monumentale status aan te tasten.”
De crux is - zoals zo vaak - het bij elkaar brengen van mensen die weinig van elkaars doen en laten weten, maar veel aan elkaar kunnen hebben. In dit geval waren dat de gescheiden werelden van Monumentenzorg en die van natuur en milieu. Dus organiseerde de Natuur- en Milieufederatie Utrecht (NMU) vier bijeenkomsten, samen met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en het Center for Sustainability van de Nyenrode Business Universiteit. Deskundigen deden uit de doeken hoe het kan: energie besparen met behoud van monumentale waarde. En al snel ging het gonzen. “Bij iedere volgende bijeenkomst was het drukker, ” aldus Ieke Benschop van de NMU, “overheden, architecten, woningcorporaties, particuliere eigenaren…”
Houd het omkeerbaar
De rode draad voor monumentaal besparen is ‘omkeerbaarheid’. Ieke Benschop: “Vermijd ingrepen die je niet kunt herroepen. Leg bijvoorbeeld een energiezuinige vloer óp de originele. Breek geen muren uit, maar kies voor een doos-in-doosconstructie. Of hang dikke gordijnen op, dat scheelt al 40% warmteverlies.” Die boodschap sloeg aan. Geen wonder, want de potentiële opbrengst is enorm. “Oude panden nemen 12 % van het energiegebruik voor hun rekening. Alleen al in de provincie Utrecht zijn ruim tienduizend rijks- en gemeentelijk beschermde monumenten.”
De NMU heeft zelf al enkele panden onder de loep genomen. De Utrechtse Pniëlkerk kan flink besparen door muur-, vloer- en dakisolatie en vloerverwarming aan te brengen. En twee historische stadspanden kunnen dat door isolerende voorzetmuren en dakisolatie. “Als mensen eenmaal zien wat er kan, verdwijnt hun aanvankelijke huivering.”
Wat willen we?
Energiebesparing in monumentale panden
Wat doen we?
Partijen samenbrengen
Energiebesparingscans maken van monumenten