Impuls voor zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik
Sinds jaar en dag houden de samenwerkende Natuur- en Milieufederaties zich met de ruimtelijke inrichting van Nederland bezig. “Dat moet ook wel, want voortdurend zijn er ontwikkelingen die de schaarse open ruimte, natuur en landschap bedreigen”, vertelt Joris Hogenboom, directeur van de Natuur en Milieufederatie Utrecht. Hogenboom is samen met Ernest Briët (directeur Milieufederatie Noord-Holland) verantwoordelijk voor het Programma Ruimte van de samenwerkende Natuur- en Milieufederaties.
Vijf jaar geleden was ruimtelijke kwaliteit een hot item voor de landelijke en provinciale politiek en het publieke debat. Onder andere de Natuur- en Milieufederaties hebben dit thema destijds goed op de agenda gezet. Het huidige kabinet Rutte besteedt veel minder aandacht aan ruimtelijke kwaliteit. De nieuwe lijn van minister Schultz van Haegen en staatssecretaris Atsma is inzetten op decentralisatie, vereenvoudiging van regelgeving en komen tot uitvoering van plannen. Daarbij heeft de aanleg van nieuwe (wegen)infrastructuur het primaat. Omdat een zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik niet zomaar vanzelf van de grond komt, zit het werk er dus voorlopig niet op voor de Natuur- en Milieufederaties!
Regie op nationaal niveau is nodig om de verstedelijking in samenhang met de ontwikkeling van infrastructuur in goede banen te leiden. Hogenboom: “We hebben bijvoorbeeld ook landelijke regie nodig bij het bepalen van windmolenlocaties, zodat een hoge ambitie voor duurzame energieopwekking in de meest geschikte gebieden tot stand komt.” Een ander belangrijk onderwerp dat samenhangt met de ruimtelijke inrichting is bevolkingskrimp. Ernest Briët: “Dat thema wordt nog te veel benaderd vanuit voorzieningen en sociale aspecten. De ruimtelijke kant van de zaak, en ook de kansen die bevolkingsdaling biedt, zijn nog te weinig in beeld. Als Natuur- en Milieufederaties willen we hiermee aan de slag, en daarvoor ontwikkelen we nu een project."
Programma Ruimte
Het Programma Ruimte van de Milieufederaties zet in op de volgende speerpunten: (1) Duurzame stedelijke ontwikkeling; (2) Bedrijventerreinen; (3) Uitvoering Nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening; (4) Ruimte voor duurzame energie en (5) Klimaatadaptatie. Elk jaar wordt binnen het Programma Ruimte een Jaarwerkplan gemaakt, zodat specifieker activiteiten voor elk jaar kunnen worden benoemd.
In 2011 is een van de belangrijkste onderwerpen voor de Natuur- en Milieufederaties de nieuwe structuurvisie Infrastructuur en Ruimte van het rijk. In de zomer van 2011 wil minister Schultz het concept gereed hebben, en in het najaar deze rijksstructuurvisie, samen met een nieuwe AMvB (Algemene Maatregel van Bestuur) Ruimte vaststellen. Joris Hogenboom: “Dat is enorm snel, en misschien gaat dat ten koste van de zorgvuldigheid. Het ziet er nu naar uit dat belangrijke onderwerpen niet aan bod gaan komen in de rijksstructuurvisie, zoals de sturing van verstedelijking, leefomgevingskwaliteit, klimaatbeleid en robuuste verbindingszones. Sommige onderwerpen kunnen inderdaad prima door provincies en gemeenten worden opgepakt, maar we vinden het wel belangrijk dat het rijk de kaders blijft aangeven." Samen met Natuur & Milieu en andere landelijke natuur- en milieuorganisaties gaan de Natuur- en Milieufederaties zich richten op de beleidsbepalers in Den Haag.
Het thema bedrijventerreinen verdient opnieuw aandacht van de Natuur- en Milieufederaties. De regionale samenwerking tussen gemeenten komt nu langzaam op gang. Die samenwerking moet leiden tot afstemming rond de herstructurering van verouderde terreinen en rond de eventuele aanleg van nieuwe bedrijventerrein. De Natuur- en Milieufederaties gaan volgen hoe de samenwerking nu vorm krijgt, en vergelijken de provincies en regio’s onderling.
Rond het thema ‘ruimte voor duurzame energie’ voeren de Natuur- en Milieufederaties nu het project ‘Gedragen door de wind’ uit. Daarbij mikken zij voor specifieke locaties op het realiseren van regionale maatschappelijke allianties voor realisatie van windenergie. Wat betreft ‘klimaatadaptatie’ – een adequate reactie op de klimaatverandering in de ruimtelijke ontwikkeling – richten de Milieufederaties zich vooral op het stedelijk gebied. Daarbij haken zij aan bij het onderdeel Nieuwbouw en herstructurering van het landelijke Deltaprogramma.
Kortom: ook de komende jaren is er op het gebied van Ruimte voor de samenwerkende Milieufederaties weer een boel werk aan de winkel…!
Aanspreekpunt Programma Ruimte: Marcel Blom.
Email: m.blom@nmu.nl; telefoon: 030 - 2567 359.